(Artykuł opracowany na podstawie materiału opublikowanego przez StatSoft GmbH. Oryginał dostępny na: https://www.statsoft.de/en/vetter-cpv-case-study/)
Branża farmaceutyczna znajduje się pod presją wprowadzania innowacji, rosnącej złożoności przepisów oraz wymogu zapewnienia jakości. Wytwarzanie sterylnych forms wymaga ciągłej weryfikacji bieżącego procesu (CPV/OPV), zapewniającej kontrolę nad procesami produkcyjnymi w całym cyklu życia produktu zgodnie z wymaganiami FDA i UE.
1. Wprowadzenie: Ciągła weryfikacja procesów oparta na danych w przemyśle farmaceutycznym
Dla firmy CDMO Vetter, która zajmuje się napełnianiem i pakowaniem szerokiej gamy leków do wstrzykiwań dla międzynarodowych klientów, wykonanie CPV wiązało się ze znacznym nakładem pracy ręcznej. Dane z różnych systemów, gromadzone i analizowane w programie Excel oraz zróżnicowane wymagania klientów prowadziły do systemu o coraz większej złożoności. Rosnące zapotrzebowanie na dostępność danych i automatyzację w połączeniu z potrzebą poprawy wydajności doprowadziły procesy do granic możliwości — i tak rozpoczęła się wspólna realizacja projektu.
We współpracy z firmą StatSoft, firma Vetter opracowała w ciągu dwóch lat w pełni zautomatyzowane, zwalidowane rozwiązanie CPV oparte na platformie Statistica. Celem projektu było nie tylko zwiększenie wydajności CPV, ale także wdrożenie go w sposób systematyczny i wystandaryzowany, dzięki połączeniu rzetelności technicznej, zgodności z regulacjami i przydatności operacyjnej.

2. Sytuacja wyjściowa i wyzwania w firmie Vetter
Firma Vetter wspiera producentów farmaceutycznych od etapu opracowywania procesów po napełnianie dla celów badań klinicznych i komercyjnych, a także oferuje różnorodne opcje pakowania fiolek, strzykawek i wkładów. Firma produkuje leki w ściśle regulowanym środowisku GMP w warunkach aseptycznych, obsługując szeroką gamę klientów i produktów. Znajduje to odzwierciedlenie w realizacji ponad 100 programów CPV, opierających się na półautomatycznym, w dużej mierze ręcznym procesie, w którym dane z różnych źródeł były ręcznie zbierane, wizualizowane i kompilowane.
Szczególnie czasochłonnym etapem była ocena każdego parametru, która stanowiła podstawę do podjęcia decyzji, który z nich należy uwzględnić w regularnych raportach CPV. Ręczne czynności wiązały się z ryzykiem błędów, a wymóg stosowania zasady podwójnej kontroli w krytycznych etapach oceny znacznie spowalniał cały proces.
„Our existing CPV processes had grown historically—this led to high manual effort and product-specific approaches. It was clear to us: We need a future-proof, scalable solution that stands up both regulatorily and practically.” – Bettina Schroeder, Team Lead QA Trending Process Data, Vetter
Był to punkt wyjścia do ścisłej współpracy między firmami Vetter i StatSoft. Celem było opracowanie wystandaryzowanego, walidowalnego i zautomatyzowanego rozwiązania CPV, które spełniałoby wymagania dotyczące różnorodności kombinacji klientów/produktów/pomieszczeń czystych, a także wymogi regulacyjne — przy jednoczesnej integracji istniejących systemów i źródeł danych.
3. Cele projektu i podejście
Biorąc pod uwagę liczne wyzwania oraz potrzebę wydajnej i bezpiecznej oceny danych związanych z CPV, na początku projektu określono jasny wspólny cel:
- Automatyzacja oceny danych statystycznych dla programów CPV w celu ograniczenia czynności wykonywanych ręcznie.
- Standaryzacja analiz w celu zapewnienia spójnych i identyfikowalnych ocen — niezależnie od produktu, klienta lub pomieszczenia czystego.
- Zapewnienie zgodności rozwiązania z wytycznymi GxP.
- Stworzenie centralnej, ale elastycznej platformy umożliwiającej kluczowym użytkownikom samodzielne definiowanie raportów CPV bez wiedzy programistycznej.
„The project was a strategic milestone on the path to a digitally integrated quality management system for us. What mattered most was that we didn’t just get a technical solution—but one that genuinely improved our internal processes and would be sustainable in the long term.” – Dr. Philip Hörsch, Director Quality Assurance Process Performance & System Compliance, Vetter
Podejście było od samego początku iteracyjne, oparte na współpracy i ambitne pod względem technologicznym. Pierwszym krokiem było opracowanie wspólnej wizji zautomatyzowanego procesu CPV — od źródła danych, poprzez ocenę statystyczną, aż po automatyczne tworzenie raportów. Nie skupiono się na ogólnym, standardowym rozwiązaniu, ale na modułowej, konfigurowalnej architekturze dostosowanej do konkretnych wymagań firmy Vetter. System został zaprojektowany tak, aby uwzględniał przyszłe zmiany (nowe kombinacje klientów/produktów/pomieszczeń czystych).
Faza rozwoju realizowana przez firmę StatSoft trwała około roku i obejmowała wiele cykli testowych, ścisłą współpracę z firmą Vetter i regularne zatwierdzanie przez zespół projektowy. Równolegle firma Vetter przygotowywała się do wdrożenia: integracja techniczna, modele zarządzania i strategia walidacji. Po zakończeniu rozwoju kolejny rok poświęcono na wdrożenie i walidację rozwiązania w regulowanym środowisku produkcyjnym.
Podstawą sukcesu była otwarta, zorientowana na rozwiązania współpraca, charakteryzująca się wzajemnym zaufaniem, jasnym zrozumieniem wymagań regulacyjnych oraz zdolnością obu stron do elastycznego reagowania na nowe spostrzeżenia.
„Based on our experience from a prior PoC project, Vetter created a URS tailored for implementation in Statistica. This allowed all customer requirements to be addressed efficiently during the main project. Direct, close, and trusting contact between Vetter’s subject matter experts and our developers ensured continuous optimization, resulting in an optimal solution with efficient use of the purchased standard software and minimal development effort.” – Michael Busch, Lead Data Engineer, StatSoft
4. Szczegóły rozwiązania: zautomatyzowana przestrzeń robocza CPV o zwalidowanej architekturze
Opracowane rozwiązanie opiera się na tworzeniu przepływów pracy specyficznych dla produktów, klientów i pomieszczeń czystych w programie Statistica w celu statystycznej oceny danych produkcyjnych w ramach zatwierdzonej architektury oprogramowania dostosowanej do istniejącej infrastruktury systemowej firmy Vetter.
Integracja istniejących systemów
Kluczowym celem była płynna integracja z istniejącymi źródłami danych, zwłaszcza z systemem SAP-BW firmy Vetter, który służy jako główne źródło danych dotyczących kontroli międzyoperacyjnej (IPC). Nowe rozwiązanie automatycznie pobiera te dane i strukturyzuje je zgodnie z określonymi parametrami w oparciu o konfiguracje specyficzne dla produktów i klientów.
Parametryzacja specyficzna dla produktu i klienta
Dla każdego scenariusza produktu/klienta/pomieszczenia czystego zapisywano dedykowaną tabelę parametrów. Określa ona, które CPP (krytyczne parametry procesu) i CQA (krytyczne cechy jakościowe) są analizowane przy użyciu jakich metod (np. wykresy przebiegu, wykresy kontrolne, analizy zdolności procesu) i w jakich okresach czasu. Zapewnia to wysoką elastyczność w ramach wystandaryzowanej struktury, co ma kluczowe znaczenie, biorąc pod uwagę szeroką gamę scenariuszy.
Ocena statystyczna i wizualizacja
Automatyczna ocena wykorzystuje różne metody statystyczne, w tym:
- Wykresy przebiegu i zmodyfikowane wykresy przebiegu ze średnią ruchomą
- Wykresy kontrolne (Shewharta)
- Histogramy
- Obliczanie zdolności procesu
Oceny są generowane automatycznie i przedstawiane w przejrzystym układzie raportu, zawierającym miejsca na komentarze autora. Raporty można generować jednym naciśnięciem przycisku wykorzystując szablon programu Word, zawierający wszystkie istotne wyniki, grafiki i metadane.
„What made working with StatSoft special was their ability to understand our complex environment. It wasn’t just about software—it was about creating a system that fully integrates our internal requirements and regulatory specifications. That’s been achieved completely.” – Jonas Portele, Team Lead Operational Excellence, Vetter

5. Wyniki i wartość dodana: wydajność, bezpieczeństwo i skalowalność
Wprowadzenie zautomatyzowanego rozwiązania CPV przyniosło wymierne efekty firmie Vetter zarówno pod względem codziennej wydajności, jak i jakości procesów raportowania. Wartość dodana jest szczególnie widoczna w trzech kluczowych obszarach:
5.1 Oszczędność czasu i zasobów
Zmniejszenie nakładu pracy ręcznej przy tworzeniu raportów CPV było głównym celem projektu i zostało osiągnięte. Automatyzacja agregacji danych, analizy i raportowania zmniejszyła zasoby potrzebne do tworzenia raportów nawet o 50%. Dotyczy to nie tylko tworzenia dokumentów, ale także etapów przygotowawczych i koordynacyjnych.
Zaoszczędzony czas jest teraz wykorzystywany do jakościowej oceny wyników, skupiając się na tym, jest istotą programu CPV, czyli dogłębnej analizie działania procesu, odchyleniach i możliwościach optymalizacji.
5.2 Standaryzacja przy zachowaniu wysokiej elastyczności
Rozwiązanie umożliwia spójne podejście do raportowania CPV dla wszystkich produktów, klientów i pomieszczeń czystych. Zapewnia to przejrzystość, identyfikowalność i bezpieczeństwo podczas audytów wewnętrznych i zewnętrznych.
Jednocześnie elastyczność jest zachowana dzięki tabelom parametrów, które dostosowują się do każdego scenariusza — połączenie standaryzacji z elastycznością, co jest stanowi wyzwanie środowiskach ściśle regulowanych.
5.3 Walidacja i zgodność z GxP
Rozwiązanie jest w pełni zintegrowane z trójwarstwową strukturą systemu (rozwój – kwalifikacja – produkcja) i podlega jasno udokumentowanemu procesowi walidacji.
Odpowiedzialność za konfigurację i transfer tabel parametrów jest ściśle rozdzielona z zastosowaniem zasad definiowania ról i praw dostępu, co ma istotne znaczenie dla integralności i bezpieczeństwa danych. Raporty spełniają wszystkie wymagania dokumentacyjne GxP, w tym śledzenie zmian, podpisy elektroniczne i historię wersji.
5.4 Przyjazność dla użytkownika i możliwość wdrożenia
Dzięki wspólnie opracowanemu modelowi kluczowych użytkowników wybrani specjaliści mogą samodzielnie definiować parametry specyficzne dla produktu i klienta bez umiejętności programowania, opierając się na jasnych regułach. Pozwala to na szybkie reagowanie na zmiany i odciąża personel działu IT.
6. Podsumowanie i perspektywy: od projektu do platformy
Realizując projekt CPV, firma Vetter nie tylko wdrożyła rozwiązanie techniczne, ale także zainicjowała trwałą zmianę. Automatyzacja i standaryzacja programu CPV to ważny krok w kierunku zapewnienia jakości opartej na danych, skalowalności, przejrzystości i zgodności z regulacjami.
Czynniki sukcesu
Sukces projektu opiera się na kilku czynnikach:
- Jasno określona wizja i wspólna odpowiedzialność.
- Współpraca między ekspertami merytorycznymi, działem IT i kierownictwem projektu.
- Iteracyjny rozwój z możliwością przekazywania informacji zwrotnych i wprowadzania poprawek.
- Spójność z wymogami regulacyjnymi i procesami wewnętrznymi.
Perspektywy: rozbudowa i integracja
Projekt stanowi również podstawę dla przyszłych zmian: planowana jest integracja dodatkowych typów danych z platformą CPV. Możliwa jest również integracja danych z systemów zarządzania jakością, takich jak systemy zarządzania odchyleniami lub CAPA. Celem jest jeszcze bardziej kompleksowa ocena stabilności procesów i jakości produktów.
Autorka:
Juliane Berek, StatSoft GmbH
Juliane Berek od ponad 15 lat zajmuje się badaniem sposobów generowania wiedzy i wartości na podstawie danych. Jako partner klienta doradza klientom StatSoft w zakresie nauki o danych, uczenia maszynowego i sztucznej inteligencji.