a metodyka „Sześć Sigma”


Czym jest "Sześć Sigma"?

Sześć Sigma to precyzyjnie zorganizowana, bazująca na realnych danych metodologia eliminacji defektów, strat i wszelkich problemów z jakością, we wszystkich dziedzinach produkcji, usług, zarządzania i w innej działalności biznesowej. Podstawą metodologii Sześć Sigma jest połączenie znanych technik statystycznego sterowania jakością z innymi, zarówno prostymi jak i zaawansowanymi metodami statystycznymi oraz z systematycznym szkoleniem całego personelu, z każdego szczebla organizacji, włączonego w procesy i działania objęte metodą Sześć Sigma.

Skąd taka popularność Sześć Sigma?

W Stanach Zjednoczonych, lecz również już w Polsce metodologia Sześć Sigma zyskała wielką popularność gdyż wykazano jej skuteczność, nie tylko w poprawie jakości ale i w poważnych oszczędnościach wynikających z podwyższenia jakości. Szeroko publikowane "historie sukcesu" zastosowania Sześć Sigma w wielkich korporacjach wydają się mieć wyraźny oddźwięk w sferach liderów wielkiego biznesu.

Na przykład Jack Welch, CEO w General Electric mówi z zachwytem: "Six Sigma to najważniejsza z kiedykolwiek podjętych przez GE inicjatyw, jest ona już częścią kodu genetycznego naszej przyszłości", komentując miliardowe oszczędności GE jakie wynikły z zastosowania Sześć Sigma.

Wiele innych organizacji również podaje astronomiczne sumy oszczędności uzyskane po włączeniu metodologii Sześć Sigma w obieg procesów produkcji. I tak, Motorola, lider konsorcjum organizacji, które rozwinęły podejście Sześć Sigma, relacjonuje oszczędności w wysokości 11 mld dolarów, uzyskane w ciągu dwunastu lat od pierwszych implementacji Sześć Sigma w jej zakładach. Natomiast w Allied Signals stwierdzono ponad 1 mld dolarów oszczędności dzięki Sześć Sigma uzyskane w ciągu zaledwie kilku lat.

Przechodząc do statystyki...

Termin Sześć Sigma (znak handlowy, własność Motorola, gdzie powstał ponad 12 lat temu) nie pozostawia wątpliwości, że podstawą podejścia zmierzającego do osiągnięcia minimalnej liczby niezgodności jest statystyka. Prawdopodobieństwo defektu powinno odpowiadać sześciu sigmom rozkładu normalnego (skorygowanym - patrz niżej). Ostatnie końcówki "ogonów" rozkładu normalnego zostają jedynie dla braków, których pojawienie się powinno być rzadkim wydarzeniem w niemal bezdefektowym procesie. Cel jakim jest Sześć Sigma osiągnięty jest wtedy gdy niezgodności jest nie więcej niż 3,4 na milion możliwości ich powstania. Konieczna jest tu uwaga techniczna o tym, że liczba 3,4 na milion (ppm) odpowiada wartości zmiennej normalnej z=4,5 gdyż w podejściu Sześć Sigma dopuszcza się "dryf" albo fluktuacje średniej procesu o wartości 1,5 sigma. W oryginalnej terminologii Motorola mówi się tu o "długoterminowej dynamice zmienności wartości średniej". W takiej sytuacji bardzo pomocnym narzędziem statystycznym w Sześć Sigma jest kalkulator Sześć Sigma obliczający liczbę defektów przy danym poziomie procesu odpowiadającym jednej, dwu, ... sześciu sigmom. Oczywiście Sześć Sigma zaleca wiele różnych bardziej skomplikowanych metod analiz zależnych od konkretnej technologii, koniecznych na kolejnych etapach projektu Sześć Sigma.

Jak to działa?

Siłą Sześć Sigma jest "empiryczne", bazujące na danych podejście do poprawy procesu i redukcji jego zmienności oraz orientacja na ilościową, ścisłą ocenę działania procesu. Cel osiąga się stosując tzw. "Plan Poprawy Sześć Sigma" czyli sekwencję: Definiuj, Mierz, Analizuj, Poprawiaj, Sprawdzaj (DMAPS, lub angielskojęzyczne DMAIC). Co oznacza:

  • Definiuj. Na tym etapie określa się cele i ograniczenia, identyfikuje się zagadnienia, którymi trzeba się zająć by osiągnąć wyższy poziom sigma.
  • Mierz. W tej fazie planu Sześć Sigma zbiera się informacje o aktualnym stanie procesu, by ustalić poziom odniesienia oraz by rozpoznać skalę problemu.
  • Analizuj. Celem tej fazy jest wskazanie krytycznych przyczyn kłopotów z jakością i potwierdzenie, z użyciem odpowiednich analiz ich wpływu na proces.
  • Poprawiaj. Na tym etapie wprowadza się rozwiązania usuwające analizowane wcześniej, krytyczne problemy.
  • Sprawdzaj. W tej fazie sprawdza się i monitoruje wyniki osiągnięte w poprzednim etapie.

Przy projektowaniu nowych procesów zastosowanie ma odmiana podstawowego cyklu Sześć Sigma, gdzie etap Definiuj ma taki sens jak powyżej, etap Mierz koncentruje się na ocenie potrzeb klienta czy rynku, w etapie Analiz bada się różne opcje procesu, a etapy Popraw i Sprawdzaj zastąpione są przez Projektuj (proces by spełniał oczekiwania klienta) i Testuj (zdolność procesu do spełnienia wymagań postawionych w poprzednim etapie).

Na każdym z tych etapów używa się odpowiednich dla danego procesu ilościowych metod analitycznych, wybranych spośród szerokiego wachlarza metod zalecanych w podejściu Sześć Sigma. Więcej informacji o Sześć Sigma znaleźć można w dwóch, ostatnio opublikowanych książkach zawierających wyczerpujące omówienie metodologii Sześć Sigma i jej zastosowań, są to: "Six Sigma: The Breakthrough Management Strategy" (2000) autorów: M. J. Harry i P. Schroeder, oraz "The Six Sigma Handbook" (2001), którą napisał T. Pyzdek.

Sześć Sigma a STATISTICA

STATISTICA zaprojektowana została jako narzędzie do zbierania i analizowania danych - działań koniecznych na każdym etapie planu Sześć Sigma. Tak więc STATISTICA stanowi dobrą podstawę funkcjonowania Sześć Sigma, zarówno w małych przedsiębiorstwach jak i w największych korporacjach.

Narzędzia Sześć Sigma w głównym menu STATISTICA. Wyjątkowość STATISTICA, w porównaniu z innymi aplikacjami związanymi z kontrolą jakości, polega nie tylko na tym, że:

    (a) zawiera ona komplet narzędzi Sześć Sigma (STATISTICA oferuje więcej stosownych analiz niż jakakolwiek inna z dostępnych na rynku aplikacji), w ich zakres wchodzą tak specjalistyczne narzędzia jak "kalkulator Sześć Sigma", zintegrowane raporty w "stylu Sześć Sigma" - z wieloma wykresami, czy diagram przyczynowo-skutkowy Ishikawy, ale ponadto, co warto zauważyć:
    (b) organizacja i dostępność analiz w interfejsie STATISTICA zgodna jest z "orientacją na Sześć Sigma". Konkretnie, menu Statystyk przemysłowych oferuje siłę kompletnego zestawu analiz STATISTICA, doskonalonych i potwierdzających swą efektywność w zastosowaniach przemysłowych w ciągu ostatnich dziesięciu lat; narzędzia te zorganizowane są w grupy metod zgodnie ze strategią Skrótów Sześć Sigma (DMAIC) i sekwencją etapów DMAIC (patrz wyżej).

    Opcjonalnie można wywołać pasek narzędzi Sześć Sigma z pięcioma menu podrzędnymi odpowiadającymi pięciu krokom DMAIC: Pasek Sześć Sigma
    Dalsze dostosowywanie STATISTICA polegać może na dodaniu do głównego, rozwijalnego menu specjalnego menu Sześć Sigma. Każdy ze sposobów szybkiego dostępu do narzędzi Sześć Sigma jest w pełni dostosowywalny (przez proste przeciąganie opcji pomiędzy paskami narzędzi czy menu), w rezultacie interfejs użytkownika korzystającego z narzędzi Sześć Sigma można "skroić" na miarę potrzeb i wymagań konkretnej organizacji.

Narzędzia Sześć Sigma w korporacyjnych systemach STATISTICA. Wersja korporacyjna STATISTICA Enterprise QC przeznaczona jest szczególnie do wspierania pracy grupowej, na bazie kompletnego (i w pełni dostosowywalnego do konkretnych warunków i potrzeb) oprogramowania. Bazujący na najnowszej, aktualnej technologii wymiany informacji STATISTICA Enterprise QC służy lokalnym i globalnym, korporacyjnym zadaniom sterowania jakością i poprawy procesów przy zastosowaniu metodyki Sześć Sigma. Umożliwia monitorowanie w czasie rzeczywistym, rejestrację rozregulowań na hali produkcyjnej, inżynierom daje do dyspozycji komplet narzędzi analitycznych a kierownictwu perfekcyjnej jakości raporty. Ponadto, STATISTICA Enterprise QC oferuje:

  • Internetowo zorientowany interfejs użytkownika i pełną komunikację z siecią WWW, zgodne z Sześć Sigma narzędzia raportowania, narzędzia interaktywnego tworzenia zapytań do baz danych
  • Dostosowane do potrzeb operatorów na hali środowisko pracy, inne środowisko dla inżynierów, menedżerów, analityków - opcje nie tylko spełniające wymogi ale wręcz będące realizacją wymagań Sześć Sigma
  • Środowiska pracy dostosowane do wszystkich poziomów zaawansowania osób pracujących dla Sześć Sigma; od prostego środowiska ze skrótami dla personelu pomocniczego, przez bardziej zaawansowane narzędzia dla "zielonych pasów", do najbardziej wyszukanych metod analiz, data mining i operowania grafiką dla mistrzowskiego poziomu "czarnych pasów"
  • Nie tylko najbardziej zaawansowane środowisko analiz Sześć Sigma lecz również, dzięki skrótom i elastyczności interfejsu idealne środowisko treningowo-szkoleniowe dla uczestników działań Sześć Sigma ze wszystkich szczebli
  • Bezcenne dla Sześć Sigma wspieranie pracy grupowej, dzielenie zapytań do baz danych, aplikacji itd.
  • Nieograniczone możliwości reagowania na alarmy, rejestracja przyczyn rozregulowań i działań naprawczych
  • W pełni zautomatyzowane monitorowanie procesów i poziomu jakości z użyciem najbardziej zaawansowanej technologii graficznej
  • Skalowalność, możliwość dostosowywania do potrzeb, integrowania z istniejącymi bazami danych, systemami typu ERP i wiele, wiele więcej.

Podsumowując, trzeba stwierdzić, że organizacje decydujące się na implementację systemu korporacyjnego STATISTICA otrzymują komplet, odpowiednio wstępnie skonfigurowanych narzędzi do realizacji strategii Sześć Sigma, niezależnie od skali projektu. Przy tym rozbudowane możliwości dostosowywania programu pozwolą łatwo "przerobić" STATISTICA na narzędzie wyglądające i funkcjonujące jak gdyby było specjalnie zaprojektowane do realizacji konkretnych zadań w konkretnej organizacji.

Warto przeczytać: