W nowoczesnych systemach zarządzania jakością laboratoria stały się kluczowym elementem pozwalającym
zweryfikować jakość oferowanych przez przedsiębiorstwa produktów. Jest zatem naturalne że niezbędne jest
po pierwsze zapewnienie jakości działania samych laboratoriów i ich systemów pomiarowych, gdyż w oparciu o dostarczane
przez nie wyniki podejmowane są ważne decyzje.
Laboratoria i ich dzisiejsze potrzeby
Niezależnie od tego czy mamy do czynienia z laboratoriami, które wykonują oznaczenia zawartości węgla
w paliwie, czy zawartości substancji czynnej w leku, czy też mierzą średnicę tłoka silnikowego, narażone są
na niekorzystne działanie czynników zewnętrznych. W celu oceny istotności wpływu
różnych niekorzystnych czynników, należy przeprowadzić odpowiednie doświadczenia,
które są oparte na przeprowadzeniu serii pomiarów i statystycznej ocenie ich właściwości.
Sposób przeprowadzania pomiarów testowych oraz statystyczna ocena wyników jest regulowana przez różnego rodzaju normy,
które często różnią się w zależności od gałęzi przemysłu, w którym są wykorzystywane.
Poniżej zostały opisane rozwiązania przygotowane dla znormalizowanych zagadnień.
Laboratoria w branży motoryzacyjnej
W przemyśle
motoryzacyjnym obowiązuje norma ISO/TS 16949:2002, która szczegółowo omawia sposób
weryfikacji jakości systemów pomiarowych w ramach MSA
(
Measurement System Analysis).
Wszystkie niezbędne metody statystyczne wykorzystywane w obrębie MSA zostały zaimplementowane w programie
STATISTICA
w module
Analiza Procesu.
Oprócz "tradycyjnych" metod statystycznych takich jak R&R, zaproponowane zostały również
metody oceny systemów pomiarowych, w których pomiary są wykonywane poprzez ocenę alternatywną (dobry/zły).
Dowiedz się więcej...
Walidacja metod pomiarowych
Sposób potwierdzania jakości pomiarów w laboratoriach badawczych i pomiarowych jest
regulowany przez normę PN-EN ISO/IEC 17025 pt. „Ogólne wymagania dotyczące kompetencji
laboratorium badawczych (i wzorcujących)”. Norma ta mówi o potrzebie walidacji metod
pomiarowych co wiąże się między innymi ze statystyczną analizą danych. W celu ułatwienia i
przyspieszenia procedury walidacji przygotowaliśmy specjalny dodatek do programu STATISTICA -
Walidacja metod pomiarowych.
Problematyka ta została opisana w artykule pt. "Automatyczna walidacja metod badawczych i pomiarowych" opublikowanym
w czasopiśmie LAB - Numer 08/06.
Dowiedz się więcej...
Badania międzylaboratoryjne i badania biegłości laboratoriów
Kolejnym, bardzo ważnym aspektem działania laboratoriów są badania międzylaboratoryjne oraz badania biegłości.
W obydwu przypadkach organizator badań musi poświęcić wiele energii na obróbkę wyników
i przygotowanie raportów w oparciu o przesłane przez uczestników dane. Przygotowany przez StatSoft Polska
system do automatycznej obróbki danych i tworzenia raportów z badań międzylaboratopryjnych
pozwoli skrócić ten czas do minimum.
Dowiedz się więcej...
Walidacja systemów informatycznych
Od wielu lat komputery są standardowym narzędziem pracy i wiele zadań, które były realizowane
ręcznie w formie papierowej coraz częściej są wspomagane lub wręcz przenoszone na systemy
informatyczne. Jeżeli zadanie które obsługiwane jest przez system informatyczny jest zadaniem
kluczowym, wtedy niezbędna jest walidacja takiego ststemu informatycznego w celu potwierdzenia
jego niezawodności. Sugestie dotyczące między innymi tej problematyki zostały zawarte w biuletynie
informacyjnym klubu POLLAB 1/50/2008 pt. „
Wytyczne do zarządzania komputerami i oprogramowaniem w laboratoriach
w odniesieniu do normy ISO/IEC 17025:2005”. Wychodząc na przeciw tym wymaganią StatSoft
oferuje szeroki zakres usług związany z walidacją oferowanych rozwiązań informatycznych
począwszy od wspomagania w procesie walidacji wykonywanego samodzielnie przez klienta,
poprzez dostarczenie odpowiedniej dokumentacji a skończywszy
na pełnej walidacji na stanowiskach w siedzibie klienta.
Dowiedz się więcej...
Integracja z systemami typu LIMS
Wiele, zwłaszcza większych laboratoriów już wdrożyło lub nosi się z zamiarem wdrożenia systemu
typu LIMS (
Laboratory Information Management System). Systemy tego typu zapewniają pewne i szybkie
zarządzanie wynikami pomiarów wykonywanymi w laboratorium.
Zarówno sam program
STATISTICA (
STATISTICA Query) jak i dedykowane dla laboratoriów rozwiązania analityczne, mają
możliwość pobierania danych z tego typu systemów, w celu utworzenia automatycznego raportu lub przeprowadzenia analiz statystycznych na surowych danych.
W niektórych przypadkach, co zależy od konkretnej struktury informatycznej systemu,
istnieje możliwość pełnej integracji, dzięki czemu wyeliminowany zostaje etap pobierania danych poza system
LIMS.
Dane z urządzeń pomiarowych
W laboratoriach wykorzystywanych jest wiele urządzeń pomiarowych, które mają możliwość wysłania wyników
pomiarów bezpośrednio do komputera lub zapisania ich do plików poprzez zintegrowane oprogramowanie.
W takim przypadku istnieje możliwość automatycznego pobrania danych do systemu analizy danych.
Powoduje to znaczne przyspieszenie pracy oraz wręcz wyklucza błedy, które często
występują w trakcie ręcznego przenoszenia danych. Przykładem urządzeń pomiarowych,
z których można pobrać dane w sposób automatyczny mogą być: waga analityczna firmy Radwag, która jest podłączona do komputera
poprzez port szeregowy lub zrywarka firmy Zwick, która zapisuje wyniki planu pomiarowego w pliku tekstowym.
Warto przeczytać:
Kurs: Statystyka w
walidacji metod
