Grafika

Narzędzia graficzne w STATISTICA to połączenie niezwykle szerokiego wyboru wykresów wykorzystywanych w pracach naukowych i zastosowaniach technicznych (posiadających wbudowane narzędzia analityczne) z możliwościami dostosowywania, rysowania i zarządzania wykresami wielokrotnymi, jaki znaleźć można tylko w specjalistycznych programach graficznych. STATISTICA oferuje setki typów dwuwymiarowych i trójwymiarowych obrazów graficznych, w tym dwu- i trójwymiarowe wykresy trójkątne, specjalne wykresy czterowymiarowe, wykresy wielowymiarowe, skategoryzowane wykresy wielokrotne, macierze wykresów, wykresy obrazkowe, wykresy mozaikowe, wykresy spektralne dwu- i trójwymiarowe, wykresy złożone oraz wiele innych specjalistycznych procedur graficznych. Ponadto program oferuje wygodne narzędzia do projektowania nowych typów własnych wykresów i dodawania ich do menu lub pasków narzędzi.

Istnieją różne metody tworzenia wykresów STATISTICA, którym odpowiadają różne rodzaje "połączeń" pomiędzy danymi i wykresami.

Przykładowo, liczby przedstawiane przez wykres kołowy mogą być po prostu wartościami występującymi w pewnej kolumnie arkusza (np. zmiennej Sprzedaż) w kolejnych wierszach (np. w przypadkach o etykietach: Rok 2002, Rok 2003, Rok 2004, itd.). Jednak na pierwszy rzut oka identyczny wykres, może też prezentować wyniki obliczeń. Na przykład, wycinki koła mogą przedstawiać względne częstości obserwacji, w pewnych kategoriach (np. liczby lat, w których Sprzedaż wynosiła poniżej 10 mln zł, pomiędzy 10 mln a 20 mln zł oraz powyżej 20 mln zł).

Niezależnie od metody tworzenia wykresu (tzn. skąd pochodzą dane lub jak zostały wyliczane) można zmieniać jego wygląd i łączyć go z innymi wykresami lub dokumentami za pomocą wszystkich dostępnych w STATISTICA narzędzi dostosowywania wykresów i zarządzania wieloma wykresami.

Dla potrzeb graficznej analizy danych przygotowano różnorodne narzędzia takie jak dopasowywanie funkcji do danych, obracanie wykresu, wyróżnianie punktów, skalowanie itd. Narzędzia te można stosować niezależnie od pochodzenia liczb na wykresie lub metody, która została zastosowana do jego utworzenia.

Narzędzia edycji wykresów STATISTICA umożliwiają użytkownikowi tworzenie nie tylko bardzo złożonych wykresów gotowych do opublikowania w pracach naukowych i zastosowaniach technicznych:

oraz precyzyjnych rysunków:

lecz także diagramów, plakatów, schematów blokowych, wykresów prezentacyjnych i innych obrazów: przeznaczonych do przekazywania informacji w najbardziej efektywny i atrakcyjny sposób.

Wykresy zapisane w plikach lub tymczasowo "oddzielone" w jakiś inny sposób od STATISTICA (np. skopiowane do Schowka lub osadzone w dokumencie innej aplikacji) stanowią kompletne "obiekty" (mówiąc językiem informatycznym wykresy są obiektami ActiveX), zachowujące nie tylko wszystkie własności dostosowywania i zawierające inne osadzone obiekty lecz także wszystkie dane niezbędne do edycji wszystkich cech obrazu lub analizy jego zawartości (dopasowywanie, wygładzanie, itp.).

Ponieważ wykresy STATISTICA są obiektami ActiveX, można je łatwo łączyć i osadzać w innych dokumentach zgodnych z tym standardem (jak np. dokumenty Excel lub Word), w których mogą być edytowane po podwójnym kliknięciu. Wykresy STATISTICA są również pojemnikami ActiveX. Własność ta pozwala na umieszczanie na wykresach wiele rodzajów dokumentów, takich jak rysunki Visio, ilustracje Adobe, arkusze Excel, dokumenty Word poprzez osadzanie lub tworzenie połączeń z plikami tych dokumentów. STATISTICA zapewnia obsługę obiektów osadzanych hierarchicznie (do czterech poziomów). Pozwala to korzystać z "dokumentów, które zawierają dokumenty, zawierające dokumenty, które zawierają dokumenty".

Wykresy ogólne i wykresy zintegrowane z procedurami statystycznymi

W tej części omawiane są ogólne typy wykresów, dostępne w każdym momencie przeprowadzania analizy i możliwe do wykorzystania dla dowolnie wybranych danych, w tym:

• danych surowych (lub ich dowolnych podzbiorów, określanych interakcyjnie przy pomocy elastycznych warunków wyboru);
• dowolnych wyników analiz (lub ich dowolnych podzbiorów);
• wyników programów napisanych w STATISTICA Visual Basic;
• dowolnych kombinacji powyższych trzech rodzajów danych.

Warto zauważyć, że jedną z unikalnych własności funkcji graficznych STATISTICA jest możliwość wizualizacji wszystkich wartości liczbowych (i ich opisów tekstowych), jak również wszystkich kombinacji tych wartości za pomocą wszystkich narzędzi graficznych dostępnych w systemie.

Oprócz ogólnych typów wykresów istnieje wiele bardziej specjalistycznych wykresów, zintegrowanych ze specjalistycznymi procedurami statystycznymi i dostępnych w odpowiednich oknach wyboru wyników lub w podręcznych menu. Wszystkie opcje i procedury graficzne mogą również być wykorzystywane we własnych programach tworzonych w języku STATISTICA Visual Basic.

Powrót na początek

Ogólne opcje grafiki

Zakres wszystkich typów, styli i opcji wykresów, które mogą być tworzone w STATISTICA znacznie przekracza możliwości zamieszczenia tu ich szczegółowego opisu. Istnieją bowiem setki wstępnie zdefiniowanych i szczegółowo zaprojektowanych wykresów, które są dostępne z poziomu wszystkich procedur statystycznych, graficznych oraz w obrębie podręcznych menu (a także na paskach narzędzi). Ponadto można tworzyć wiele nowych wykresów, które mogą być dostosowywane przez użytkownika i stanowią dowolne kombinacje wybranych przez użytkownika fragmentów wyników obliczeń lub danych surowych.

Oprócz tego, każdy z istniejących wykresów (zdefiniowanych wstępnie lub określonych przez użytkownika) może stanowić punkt wyjścia dla nieograniczonej liczby modyfikacji, które mogą również obejmować zmianę typu wykresu. Modyfikacje mogą iść znacznie dalej niż interakcyjna zmiana atrybutów wszystkich elementów wykresu i rysunków. Program dopuszcza dodawanie lub przyłączanie nowych serii danych na bieżącym wykresie a praktycznie wszystkie elementy strukturalne wykresu mogą być na nowo definiowane i dostosowywane. Nowe wykresy STATISTICA (oraz ilustracje pochodzące z innych aplikacji) mogą być dynamicznie łączone (lub statycznie osadzane) w obrębie bieżącego obrazu. Zewnętrzne pliki mogą być przeciągane na wykresy STATISTICA bezpośrednio z Eksploratora Windows (pomiędzy oknami aplikacji). Wykresy STATISTICA są pojemnikami dla dokumentów zgodnych z ActiveX lub OLE a także dla innych obiektów wklejanych z różnych aplikacji.

Dokumenty graficzne

W dokumentach wykresów STATISTICA zapisywane są wszystkie potrzebne dane, informacje o wszystkich wybranych opcjach, stylach oraz o wstawionych, osadzonych i połączonych obiektach. Dzięki temu można przekazywać sobie wykresy bez konieczności przekazywania również źródłowych plików danych. Ponadto, wykres można otworzyć po jakimś czasie na innym komputerze i kontynuować analizę i edycję wykresu, np. dodając dopasowania nowych funkcji i zmieniając kategoryzację.

Powrót na początek

Dynamiczne połączenia wykresów z danymi

Wszystkie wykresy utworzone na podstawie arkusza danych mogą być automatycznie odświeżane przy każdej modyfikacji danych. Dla potrzeb eksploracyjnej analizy danych można zbudować zestaw makr, które przy każdej zmianie danych będą przerysowywały wykres, drukowały go i umieszczały w profesjonalnie wyglądającym raporcie razem z wynikami tekstowymi, opisami itp.

Automatyczna aktualizacja wykresów w czasie rzeczywistym

Jeśli arkusz danych jest połączony z zewnętrznym źródłem danych, wówczas możemy ustawić opcje automatycznej aktualizacji wykresów za każdym razem gdy arkusz danych będzie aktualizowany (np. poprzez wykonanie zdefiniowanego w STATISTICA Query zapytania do hurtowni danych lub kilku baz danych). Przykładowo, wykresy stosowane w statystycznej kontroli jakości lub inne typy wykresów mogą być wykorzystywane do śledzenia w czasie rzeczywistym wskaźników jakości lub do sterowania przebiegu procesu w laboratorium. Program STATISTICA jest kompatybilny z właściwie każdym systemem gromadzenia danych, a dane mogą być przesyłane do programu poprzez różnorodne połączenia z arkuszem danych (które mogą być aktualizowane w tle) lub przez makropolecenie emulujące wejście z klawiatury. Jeśli w arkuszu zdefiniowano formuły służące do przekształcania lub "czyszczenia" danych wejściowych, to stosowne fragmenty arkusza danych mogą być ustawione na automatyczne przeliczanie w momencie modyfikacji danych. Następnie dane zostaną przesłane do wykresu. Ponadto STATISTICA Visual Basic umożliwia zbudowanie systemów aktualizacji wykresów i analiz o praktycznie nieograniczonej złożoności.

Powrót na początek

Wybór wykresów

Optymalny sposób wyboru odpowiedniego wykresu. Mimo, iż lista wszystkich typów wykresów jest długa (patrz poniżej), to dostęp do wszystkich typów wykresów jest tak zaprojektowany, aby ułatwić poruszanie się wśród bogactwa możliwości oraz maksymalnie ułatwić wybór typu wykresu. Wszystkie wybory mogą być dokonywane przy pomocy wygodnego narzędzia Galeria wykresów (przeznaczonego do uproszczenia dostępu do wielu typów wykresów i zintegrowanego z Podręcznikiem elektronicznym) lub przez prosty system hierarchicznego menu. Wykresy dostępne są też przez makra. Patrz także następny akapit na temat skrótów.

Szybki dostęp do najczęściej stosowanych typów wykresów, skróty. Najczęściej wykorzystywane typy wykresów są dostępne poprzez szybkie narzędzia, wymagające tylko "pojedynczego kliknięcia" (np. Podręczne wykresy statystyczne lub wykresy bloku danych). Narzędzia te są dostępne w podręcznych menu i zmniejszają do niezbędnego minimum liczbę potrzebnych działań. Pomijają one na przykład okna wyboru wszystkich opcji i wprowadzają określony dynamicznie system domyślnych wartości dla wszystkich ustawień. W przypadku, gdy w bieżącym arkuszu danych zaznaczono blok wartości, sugerują nawet wybór zmiennych z tego bloku. Ponadto są także obsługiwane inne alternatywne sposoby dostępu do ogólnych typów wykresów. Możemy na przykład, przypisać najczęściej stosowane typy dostosowanych (lub zaprojektowanych przez użytkownika) wykresów do przycisków, umieszczonych na paskach narzędzi (standardowych lub zdefiniowanych przez użytkownika), do klawiszy dostępu lub dołączyć je do rozwijanych menu.

Przegląd głównych typów wykresów. Liczba wszystkich typów i podtypów wykresów, które mogą być tworzone w STATISTICA znacznie przekracza możliwości zamieszczenia ich szczegółowego opisu w niniejszym przeglądzie. Bieżący akapit zawiera tylko przegląd głównych typów wykresów.

Poza dużym wyborem dwu- i trójwymiarowych wykresów (w stylu programów MS Power Point lub Excel) stosowanych do graficznej prezentacji zjawisk ekonomicznych (takich jak wykresy słupkowe, kolumnowe, kołowe, liniowe, warstwowe, nakładane, Min-maks-zamknięcie, zakresu, odchyleń, blokowe itp.), STATISTICA oferuje szeroki wybór wykresów statystycznych (analitycznych i eksploracyjnych). Zakres ten obejmuje histogramy (w tym wygładzane, skumulowane, wielokrotne, z podwójna osią Y, dopasowane, wiszących słupków, jednokierunkowe i dwukierunkowe skategoryzowane histogramy wielokrotne, macierze histogramów, trójwymiarowe histogramy rozkładu dwóch zmiennych i histogramy z wygładzaną powierzchnią, histogramy z wykresami rozrzutu i inne). Kolejne typy wykresów to wykresy średnie i błędy, wykresy zakresu, wykresy typu ramka i wąsy (w tym zdefiniowane przez użytkownika wykresy tendencji centralnej np. wykresy średnich obciętych i median jak również miar rozproszenia: określonych przez użytkownika percentyli, rozstępów, odchyleń standardowych, błędów standardowych, zakresów nieodstających obserwacji, wykresów wartości odstających i ekstremalnych, wykresy ramkowe z odstającymi obserwacjami powiązane z wykresami rozrzutu jak również dwu- i trójwymiarowe skategoryzowane wykresy zakresów lub zmienności dla wielokrotnych serii lub grup danych, i wiele innych). Mamy również możliwość tworzenia wykresów rozrzutu (w tym wielokrotnych, z podwójną osią Y, liczebności, z zaznaczeniem i opisem punktów, ważone, Voronoia, jednokierunkowe i dwukierunkowe skategoryzowane wielokrotne wykresy rozrzutu, macierze wykresów rozrzutu, wykresy rozrzutu XYZ, wykresy rozrzutu trójkątne, wykresy rozrzutu w układzie biegunowym, wykresy rozrzutu podzbiorów wielokrotnych na których każdy podzbiór danych jest określony przez zdefiniowane przez użytkownika warunki wyboru, złożone wykresy rozrzutu z histogramami lub z wykresami typu ramka i wąsy, wykresy rozrzutu kwantyli służące do porównywania rozkładów i wiele innych, w tym wykres rozrzutu na których znacznikami są rysunki (z plików BMP, WMF, JPG, PNG) lub obrazy (np. twarze Chernoffa), przedstawiające wielowymiarowe zależności między zmiennymi). Następny typ wykresów to wykresy liniowe (w tym wykresy wielokrotne, zagregowane, przypadków, profilowe z liniami zakresów, z podwójną osią Y, trójwymiarowe, wstęgowe i wiele innych). Program oferuje również szeroki zakres wykresów dopasowanych funkcji dwu- i trójwymiarowych oraz wykresów dopasowanych rozkładów (obejmujących wygodne implementacje skategoryzowanych i zwykłych wykresów typu Kwantyl-Kwantyl i Prawdopodobienstwo-Prawdopodobienstwo dla szerokiego zakresu rozkładów); skategoryzowane i zwykłe wykresy Brakujących danych/poza zakresem służące do ilustrowania rozkładów brakujących danych (lub zdefiniowanych przez użytkownika zakresów) w obrębie zbiorów danych bądź ich podzbiorów definiowanych przez kategoryzacje; wykresy obrazkowe (obejmujące wygodne implementacje wykresów twarzy Chernoffa, gwiazdowych, promieniowych, wielokątów, kół, kolumn, linii i profili), wykresy macierzowe (w tym kwadratowe i prostokątne macierze wykresów rozrzutu, liniowych i kolumnowych oraz macierze wielokrotnych podzbiorów). Kolejna grupa dostępnych wykresów to dwu- i trójwymiarowe wykresy w układzie współrzędnych trójkątnych (obejmujące wykresy rozrzutu, warstwicowe; rzutowane i dwuwymiarowe, powierzchnie z wyborem opcji dopasowania, wykresy trójkątne przestrzenne i odchyleń jak również wielokrotne układy skategoryzowanych dwu- i trójwymiarowych wykresów trójkątnych wszystkich obsługiwanych typów). Mamy do dyspozycji możliwość tworzenia jednokierunkowych i dwukierunkowych skategoryzowanych wykresów wielokrotnych (które umożliwiają generowanie wygodnych "klasyfikacji krzyżowych" wielokrotnych wykresów rozrzutu, histogramów, wykresów liniowych, wykresów dopasowanych funkcji, wykresów typu ramka i wąsy, wykresów kołowych, rozmaitych słupków, kolumn, zakresów, odchyleń, mozaik oraz innych wykresów specjalistycznych i ich kombinacji, włączając w to szeroki wybór wielokrotnych, tzn. skategoryzowanych wykresów trójwymiarowych). Istnieje dostęp do obszernego zakresu wykresów trójwymiarowych, w tym rożnych wykresów rozrzutu XYZ, wykresów przestrzennych, spektralnych, wykresów odchyleń, wykresów wstęgowych, blokowych, ramkowych, trójwymiarowych wykresów zakresu i wielokrotnych wykresów zakresu (łącznie z pływającymi ramkami, pływającymi blokami, pływającymi zakresami podwójnych wstęg, pływającymi krawędziami, punktowymi i zakresów słupków błędów). Mogą być tworzone różnorodne wykresy powierzchniowe z rzutowanymi warstwicami zdefiniowanymi przez użytkownika, wykresy liniowe, wykresy toru, wykresy warstwicowe, wykresy funkcji, trójwymiarowe wykresy kołowe, i inne). I wreszcie użytkownik ma także możliwość tworzenia specjalnych wykresów trójwymiarowych wielokrotnych (czterowymiarowych) i wiele innych. Wykresy trójwymiarowe możemy obracać i zmieniać perspektywę itd. Funkcje te dotyczą również wykresów czterowymiarowych (np. wielokrotne wykresy powierzchniowe mogą być obracane jednocześnie na ekranie według sterowanej przez użytkownika perspektywy).

Powrót na początek

Wykresy definiowane przez użytkownika

Wszystkie narzędzia służące do definiowania i dostosowywania wykresu w STATISTICA można wykorzystać do określenia nowych typów wykresów, które później można dodać do pasków narzędzi lub dołączyć do menu. Istnieje kilka sposobów definiowania nowych wykresów.

Najprostszą metodą zdefiniowania przez użytkownika nowego wykresu (który może być póżniej wielokrotnie wykorzystywany) jest utworzenie wykresu w zwykły sposób, przy pomocy dowolnych opcji zawartych w odpowiednich oknach a następnie użycie przycisku Dodaj do menu jako wykres zdefiniowany przez użytkownika. Program STATISTICA poprosi następnie o podanie nazwy wykresu, która będzie pojawiała się w menu.

Alternatywną metodą zdefiniowania nowego wykresu (do wielokrotnego stosowania) jest zarejestrowanie makra odpowiadającego wykresowi. Makro służące do generowania wykresów może zostać przypisane do przycisku umieszczanego na pasku narzędzi lub do klawisza skrótu.

Język STATISTICA Visual Basic oferuje wszechstronny dostęp do wszystkich procedur graficznych STATISTICA. Tworzenie nawet złożonych wykresów za pomocą języka STATISTICA Visual Basic jest zadziwiająco łatwe. Przykładowo po utworzeniu wykresu, jednym kliknięciem myszy można uzyskać odpowiadający mu kod makra. Program oferuje Przeglądarkę funkcji przyspieszające pisanie kodu. Za pomocą programów STATISTICA Visual Basic można tworzyć wykresy o dowolnym stopniu złożoności a następnie przypisywać je do przycisków, pozycji menu i klawiszy skrótu. Możliwości wizualizacji STATISTICA Visual Basic są praktycznie nieograniczone i rozciągają się od prostych wykresów liniowych (np. tworzonych dla każdego przypadku w pliku danych i nakładanych na jednym obrazie) po nowe, złożone typy specjalistycznych wykresów, rysunków technicznych i diagramów odnoszących się do zbiorów danych. Zupełnie nowe obiekty graficzne tworzyć można przy pomocy narzędzi rysowania (z użyciem elementów graficznych takich jak okrąg lub odcinek). Język STATISTICA Visual Basic może być również wykorzystany do automatyzacji procedury ustawiania, modyfikacji lub dostosowywania istniejących wykresów (np. możemy tworzyć własne procedury dostosowywania wykresu, sterowane poprzez menu). Język ten pozwala również tworzyć złożone dokumenty zawierające wykresy z połączeniami ActiveX i OLE (w tym dokumenty zagnieżdżone), diagramy powiązane z danymi (które mogą być aktualizowane lub przerysowywane po naciśnięciu przycisku) oraz wiele innych typów obrazów. Wyniki w postaci graficznej mogą być kierowane do skoroszytów, raportów i samodzielnych okien wykresów. Wykresy można automatycznie drukować, zapisywać lub łączyć z dokumentami innych aplikacji. Zaprojektowane przez użytkownika nowe procedury graficzne mogą być trwale dodawane do systemu STATISTICA poprzez przypisanie ich do dowolnych elementów sterujących. Prosty w użyciu interakcyjny edytor nowych okien dialogowych umożliwia zbudowanie graficznego interfejsu użytkownika do własnych procedur graficznych. Interfejs może służyć np. do podawania przez użytkownika potrzebnych parametrów, tytułów, wybrania opcji itp.

Powrót na początek

Elastyczność graficznej prezentacji danych: przykład.

Jedną z unikalnych własności STATISTICA jest posiadanie narzędzi służących do przeprowadzania swobodnych eksperymentów z rożnymi graficznymi sposobami przedstawiania tych samych danych. Po pojawieniu się na ekranie wybranego typu graficznej prezentacji zbioru danych (np. trójwymiarowego wykresu rozrzutu), układ wykresu może być wygodnie dostosowywany w celu otrzymania wymaganych efektów analitycznych lub prezentacyjnych

Na przykład, po utworzeniu skategoryzowanego trójwymiarowego wykresu rozrzutu, możemy interakcyjnie przekształcić go w wykres przestrzenny (pokazujący odchylenia pojedynczych punktów od ustalonej płaszczyzny), można przeprowadzić "kompresję" punktów danych na określoną przez użytkownika liczbę płaszczyzn spektralnych oraz dopasować do danych powierzchnię (wybierając spośród różnych typów płaszczyzn i stylów wyświetlania, gładkości dopasowania itp.), można porównać dopasowanie danych do powierzchni utworzonych w oparciu o zdefiniowane przez użytkownika funkcje, można przeprowadzać eksperymenty z ponownym dopasowaniem powierzchni po interakcyjnym usuwaniu i przywracaniu odstających obserwacji (przy pomocy narzędzia eksploracji w kształcie trójwymiarowej kostki), można przeprowadzać bezpośrednie obracanie i dostosowywanie perspektywy wykresu, kadrowanie specyficznych obszarów zagęszczenia danych (np. przewijanie w trybie logicznego powiększenia w celu otrzymania efektu przesuwania ponad wykresem "szkła powiększającego", co pozwala na badanie wybranych obszarów), można w sposób interaktywny identyfikować określone punkty poprzez oznaczenie ich przy użyciu jednej z wielu dostępnych metod eksploracji itd.

Graficzna analiza danych.

STATISTICA zawiera wszechstronny zestaw narzędzi przeznaczonych do graficznej eksploracji i analizy danych oraz służących do identyfikacji relacji, trendów i błędów systematycznych "ukrytych" w nieuporządkowanych zbiorach danych. Techniki analityczne obejmują dopasowywanie i wykreślanie funkcji, wygładzanie danych, nakładanie i łączenie wielu obrazów, interakcyjne rozdzielanie danych na kategorie, podział i łączenie podzbiorów danych na wykresach, agregowanie danych, identyfikacje i zaznaczanie podzbiorów danych spełniających określone warunki, wykreślanie przedziałów i obszarów (elips) ufności, generowanie wykresów mozaikowych, płaszczyzn spektralnych, rzutowanych warstwic, techniki redukcji obrazowanych danych, interakcyjne (i płynne) obracanie wykresów trójwymiarowych, selektywnego podświetlania określonych serii i bloków danych, obszerny wybór potężnych technik eksploracji, obejmujących elastyczne narzędzie "animowanej eksploracji" (patrz temat Eksploracja, poniżej), interakcyjne wybieranie trójwymiarowych obszarów na wykresie, analityczne narzędzie powiększania umożliwiające interakcyjny wybór fragmentu wykresu i przedstawienie go na oddzielnym wykresie oraz wiele innych.

Powrót na początek

Dopasowywanie, wygładzanie i nakładanie

Do opcji wyników analiz, w procedurach statystycznych należą specjalistyczne metody dopasowania i wygładzania. Niezależnie od tego, w dowolnym momencie analizy, dostępny jest obszerny zakres metod wygładzania i dopasowywania funkcji o charakterze ogólnym, obejmujący szeroki wybór opcji dopasowywania rozkładów (Beta, Wykładniczy, Wartości ekstremalnych, Gamma, Laplace'a, Lognormalny, Normalny, Poissona, Rayleigha i Weibulla) jak również standardowe procedury dopasowania i wygładzania: liniowego, wykładniczego, logarytmicznego, funkcjami sklejanymi, wielomianowego (z wybieranym stopniem wielomianu), wygładzanie metodą ważonych najmniejszych kwadratów, wygładzanie ważone ujemnie wykładniczo, LOWESS, trójkątna liniowa i kwadratowa, trójkątna sześcienna i sześcienna specjalna. Program pozwala na wykreślanie i nakładanie na wykresie dwuwymiarowych i trójwymiarowych funkcji zdefiniowanych przez użytkownika (jak również zestaw parametrycznych jak okrąg lub elipsa). Można korzystać z funkcji gęstości rozkładów: Beta, dwumianowego, Cauchy'ego, chi-kwadrat, wykładniczego, wartości ekstremalnych, F, Gamma, geometrycznego, Laplace'a, logistycznego, lognormalnego, normalnego, Pareto, Poissona, prostokątnego, Rayleigha, t-Studenta i Weibulla oraz ich dystrybuant i odwrotności dystrybuant.

Dopasowywanie dowolnych funkcji

Dodatkowe narzędzia służące do dopasowywania zdefiniowanych przez użytkownika funkcji zostały opisane w rozdziale dotyczącym modułu Estymacji nieliniowej. Minimalizacja funkcji strat może być przeprowadzana przy zastosowaniu bardzo wydajnych algorytmów dopasowania (metoda Levenberga-Marquardta, quasi-newtonowska, metoda Simplex, metoda Hookela-Jeevesa przemieszczania układu oraz metoda Rosenbrocka poszukiwania układu rotowanych współrzędnych) zgodnie z domyślną lub zdefiniowana przez użytkownika funkcją straty.

Powrót na początek

Techniki eksploracji

Przegląd. Obszerna implementacja technik eksploracji (przeznaczonych do eksploracyjnej analizy danych i testowania hipotez) zawiera szeroki zakres metod wyboru i identyfikacji danych jak również opcje zarządzania wybranymi danymi. Stosownie do prawnie zastrzeżonej technologii graficznej programu STATISTICA (patrz uwagi na temat technologii, poniżej) narzędzia eksploracji są niesłychanie czule nawet w przypadku dużych macierzy wykresów rozrzutu, pokazujących duże zbiory danych. Możemy stosować eksplorację punktową oraz przy pomocy prostokąta, lassa, krajalnicy i kostki trójwymiarowej. Technika eksploracji dostępna jest we wszystkich kategoriach wykresów (w tym w dwuwymiarowych, trójwymiarowych, skategoryzowanych, macierzy wykresów rozrzutu a nawet w tak specjalistycznych wykresach jak wykresy we współrzędnych biegunowych lub trójwymiarowe skategoryzowane wykresy rozrzutu z trójkątnym układem współrzędnych). Techniki eksploracji obejmują interaktywne etykietowanie, zaznaczanie, eliminację lub zawieszanie, odwracanie wszystkich operacji oraz zmianę statusu pojedynczo lub globalnie wybieranych zbiorów punktów danych (np. w zależności od kombinacji warunków spełnianych przez dane).

Animowana eksploracja. Animowane przesuwanie "obszarów" (o kształcie prostokąta, plastra lub kostki 3W) zawierających wiele punktów jest szczególnie użyteczne do badania macierzy wykresów rozrzutu i umożliwia użytkownikowi oglądanie dynamiki powiązań miedzy zmiennymi w obrębie wielowymiarowych zbiorów danych. Na przykład, prostokątny obszar eksploracji pokrywający 10% zakresu zmiennej DOCHÓD, może przesuwać się przez cały zakres zmiennej DOCHÓD (z prędkością regulowaną, interakcyjnie przez użytkownika). W czasie gdy wyróżnianie "przebiega" zakres DOCHODU, wszystkie punkty danych, należące do aktualnie wybranego zakresu DOCHODU zostają automatycznie podświetlone we wszystkich wykresach rozrzutu w obrębie macierzy, umożliwiając, na przykład badanie wpływu obserwacji reprezentujących określone poziomy DOCHODU na powiązania pomiędzy wszystkimi pozostałymi zmiennymi w zbiorze danych.

Wyróżnianie na podstawie zakresu wartości i atrybutów punktów: zarządzanie punktami wyróżnionymi lub wybranymi punktami. Oprócz metod bazujących na wykorzystaniu myszy, program udostępnia również elastyczne narzędzia do interaktywnego wyróżniania lub wybierania podzbiorów danych poprzez określanie zakresów wartości i/lub kombinacji atrybutów punktów danych. Dostępne są również narzędzia zarządzania wybranymi punktami danych (np. selektywnego kopiowania do Schowka, kopiowania lub przesuwania do nowej kolumny zbioru danych lub do wykresu itp.).

Powrót na początek

Technologia procedur graficznych, szybkość (Uwagi techniczne)

Unikalna technologia cechująca wszystkie procedury graficzne STATISTICA umożliwia nie tylko zaawansowanie badanie i wizualizację danych i wykorzystanie analiz wymienionych w poprzednich rozdziałach lecz ma także zdecydowany wpływ na szybkość działania programu. Na przykład:

• Wszystkie operacje przerysowywania prowadzone są z szybkością ograniczoną tylko przez własności sprzętowe komputera i stosowanych sterowników (patrz Szybkość).
• Wszystkie operacje zmiany wielkości i przerysowywania wykresów w STATISTICA są wielowątkowe (dzięki czemu przerysowywanie złożonych obrazów odbywa się w tle, równocześnie z innymi operacjami). STATISTICA ma specjalne procedury poprawy rozdzielczości, które minimalizują zniekształcenia wykresu, optymalizują jego wygląd i zwiększają czytelność czcionek i znaczników.
• W celu zwiększenia czytelności wykresów dużych zbiorów danych można zastosować kompresję danych obrazu i filtry gęstości wyświetlania.

Inteligentne powiększanie wykresów pokazujące nowe szczegóły, a nie tylko rozciągające obraz, z opcją tworzenia nowego wykresu wskazanego myszą dwu- lub trójwymiarowego fragmentu wykresu. Implementacja graficznej eksploracji (wyróżniania) w STATISTICA została oparta na prawnie zastrzeżonej technologii przetwarzania wykresów i obrazów (która jest w dużej mierze odpowiedzialna za ogólną szybkość przerysowywania obrazu i ogólnie reakcji programu). Nawet w przypadku zbiorów danych o średniej i dużej wielkości, wszystkie operacje są wykonywane z praktycznie niezauważalnym opóźnieniem. Zastosowana w programie własna technologia wyboru obszaru i obrazu wirtualnego pozwala użytkownikowi na przeprowadzanie interaktywnej eksploracji nawet w przypadku skrajnie dużych zbiorów danych, na dużych ekranach (np. o rozdzielczości 1600 x 1200 i z nieograniczoną liczbą kolorów, a przy tym eksploracja może być przeprowadzana przy pomocy rzeczywistego powiększania. Własne procedury wyboru obszaru obsługują obszary o nieograniczonej wielkości.

W sytuacji kiedy operacje pomniejszania wykresu lub zmniejszania okna powodują, że czcionki na wykresie stają się zbyt małe do odczytania, do dyspozycji jest unikalna pozycja na pasku narzędzi służąca do globalnego, proporcjonalnego dostosowania wielkości wszystkich czcionek wykresu i pozostałych elementów ustawionych w niezależnych jednostkach metrycznych (np. wielkości znacznika punktu) tak, aby zwiększyć czytelność lub poprawić efekty prezentacyjne. Takie same opcje dotyczą dokumentów złożonych. Program umożliwia interaktywne przeglądanie "wycinek za wycinkiem" przekrojów wykresów trójwymiarowych np. za pomocą krajalnicy (tnącej wykres na określone przez użytkownika "plastry"). Domyślnie, zmiana wielkości wszystkich okien graficznych jest dokonywana z zachowaniem stosunku wymiarów wykresu (tak jak w przypadku specjalistycznych programów CAD). Użytkownik ma pełną kontrolę nad opcjami odwzorowywania wykresu, łącznie z podstawa odwzorowania, proporcjami, marginesami, stosunkiem wymiarów wykresu, przekształcaniem logicznej wielkości elementów wykresu ustawionych w punktach (1/4 punktu równa się 1/288 cala) na fizyczne rozmiary jakie pojawią się na ekranie, wydrukach, w raportach STATISTICA lub w dokumentach innych aplikacjach (w których umieszczono wykres STATISTICA). Mechanizmy ActiveX i OLE zapewniają jednocześnie obsługę trybu serwera i klienta; obsługiwane są złożone obiekty osadzone (do czwartego poziomu); do zabezpieczenia przed powstawaniem cyklicznych odsyłaczy pomiędzy połączonymi obiektami zastosowano własną technologię, tryb serwera oferuje interaktywne sterowanie odwzorowaniem wstawionych obiektów.

Powrót na początek

ActiveX i OLE

Przegląd. STATISTICA obsługuje ActiveX i OLE zarówno w trybie serwera jak i klienta. Mechanizm serwera umożliwia osadzanie lub łączenie obiektów STATISTICA w innych aplikacjach. Na przykład, wykres STATISTICA wklejony (lub wklejony z połączeniem) do dokumentu edytora tekstu może być, po dwukrotnym kliknięciu łatwo edytowany (przy użyciu wszystkich narzędzi STATISTICA). Funkcje serwera ActiveX (lub OLE) uzupełnione są przez wszechstronną obsługę trybu klienta ActiveX lub OLE. Wszystkie dokumenty graficzne STATISTICA mogą służyć jako klienci ActiveX (pojemniki) dla obiektów pochodzących z innych aplikacji (lub ze STATISTICA). Pliki innych aplikacji mogą być wstawiane i otwierane bezpośrednio na wykresach STATISTICA (oraz opcjonalnie mogą być połączone ze swoimi źródłami, aby umożliwić automatyczną aktualizację w razie zmian w pliku źródłowym). Jeżeli na wykresie STATISTICA umieszczamy nowotworzony dokument aplikacji zgodnej z ActiveX lub OLE to zostanie ona automatycznie uruchomiona, w celu utworzenia nowego obiektu na wykresie. Zagnieżdżenie obiektów może sięgać do czwartego poziomu (tzn. dany obiekt może być osadzony w obiekcie, który jest osadzony w następnym obiekcie, a ten z kolei jest osadzony w jeszcze jednym obiekcie). Na przykład, możemy wklejać do wykresów STATISTICA obce obiekty, które są "pojemnikami" ActiveX dla innych "pojemników" ActiveX. Wszystkie obiekty ActiveX w dokumentach STATISTICA mogą być połączone z macierzystą aplikacją i mogą być dynamicznie aktualizowane. Do zabezpieczenia przed powstawaniem cyklicznych odsyłaczy pomiędzy obiektami OLE STATISTICA nawet w przypadku starszych wersji Windows, zastosowano własną technologię. Zarówno obiekty obsługujące mechanizm ActiveX lub OLE jak i pliki, które nie są z nim kompatybilne mogą być przenoszone bezpośrednio z Eksploratora Windows i umieszczane w oknach graficznych STATISTICA,gdzie mogą być ewentualnie dalej edytowane.

Zastosowania. Obsługa ActiveX i OLE pozwala zaoszczędzić czas i daje oczywiste korzyści w sytuacji, gdy wykresy STATISTICA są wykorzystywane w innych aplikacjach (np. w edytorach tekstu). Z kolei opcje klienta ActiveX i OLE oferują potężne narzędzia do budowania zaprojektowanych przez użytkownika ilustracji lub dokumentów, dynamicznie aktualizowanych i wydajnie skompresowanych (np. takich jak złożone dokumenty wspomniane w poprzednim paragrafie). Oprócz tego, za pomocą tej technologii można budować nowe typy wykresów STATISTICA. Narzędzia pracy z dokumentami wykresów złożonych dają użytkownikowi dużą swobodę przy tworzeniu nowych typów zespolonych wykresów i obrazów. Oferują one także najprostszy i najbardziej intuicyjny dostęp do wszystkich narzędzi dostosowywania i metod służących do aktualizacji dokumentów. Aktualizowanie wykresów składowych jest tak łatwe jak kliknięcie myszą. Dokumenty złożone z osadzonymi lub połączonymi obiektami mogą być też tworzone w STATISTICA Visual Basic.

Powrót na początek

Pliki danych wykresów

STATISTICA może tworzyć wykresy na podstawie zbiorów danych o nieograniczonej wielkości (np. w celu eksploracji struktury układów obserwacji odstających może zaistnieć potrzeba utworzonenia wykresu rozrzutu zawierającego setki tysięcy obserwacji). Aby pomóc w tworzeniu czytelnych wykresów ze skrajnie dużych zbiorów danych można stosować szybką procedurę redukcji obrazu danych w celu wygenerowania reprezentatywnej "reprezentacji" olbrzymiej liczby danych. STATISTICA, domyślnie wykorzystuje całą posiadająca znaczenie informację zawartą w zbiorze danych, w tym wszystkie wartości tekstowe, które mogą być użyte do etykietowania wykresu (kategorii, podzbiorów, pojedynczych obserwacji itp.) z uwzględnieniem formatowania. Ponadto, dostępne są narzędzia pozwalające wykorzystywać wartości dowolnych zmiennych (lub długich nazw przypadków) jako etykiety dla punktów danych, kategorii lub podzbiorów, na wszystkich wykresach. Kiedy wykresy są połączone z odpowiadającymi im zbiorami danych, wówczas nie tylko numeryczne wartości danych, ale także wartości tekstowe, etykiety, tytuły itd. pochodzące z oryginalnych zbiorów danych mogą być automatycznie aktualizowane na wykresach w razie zmian źródłowego zbioru danych.

Dostosowywanie wykresu

Praktycznie każdy szczegół wyglądu wykresu (a są to setki cech) może być ustawiany przez użytkownika (patrz niżej; Korzystanie z myszy). Zmieniane może być położenie, styl i długość podrzędnych znaczników podziałki, całkowite proporcje wykresu, jego położenia na stronie, itd. Korekty mogą być przeprowadzane przy minimalnej liczbie kliknięć myszą lub naciśnięć klawiatury (patrz akapit dotyczący skrótów), mogą one również zostać przekształcone w stałe ustawienia domyślne dla szczegółowego typu wykresu (domyślne "arkusze styli"). Takie style wykresów mogą nawet tworzyć bibliotekę (patrz paragraf dotyczący Konfiguracji). Program udostępnia również wszechstronne narzędzia służące do ustawiania wielkości i wzorów wszystkich składników wykresu. Grubość linii i rozmiary znaczników mogą być ustawiane z dokładnością do ułamka punktu (1/4 punktu to 1/288 cala, czyli 0,1 mm). Ustawienia wielkości mogą być w sposób interaktywny, globalnie dopasowywane poprzez zmianę opcji przeskalowywania rysunku do fizycznego rozmiaru na ekranie lub na rysunku. Oprócz szerokiego wyboru wstępnie zdefiniowanych wzorów (np. 32 predefiniowane wzory wypełnienia), program udostępnia unikalne narzędzia projektowania przez użytkownika własnych dwukolorowych styli wzorów linii, wzorów znaczników punktów oraz wzorów wypełnienia (np. znacznik punktu w kształcie koła, szary w środku z niebieskim brzegiem lub linia składająca się czerwonych i niebieskich kropek). Dla poszczególnych składników wykresu dostępne są specjalne, wstępnie zdefiniowane (domyślne) palety kolorów. Program udostępnia wygodne narzędzia projektowania własnych palet przy wykorzystaniu takiej liczby kolorów, jaką tylko ma monitor czy drukarka.

Skale

Użytkownik może modyfikować każdą cechę skali. Przykładowo, dla jednej osi można zdefiniować wiele skal, na skalach mogą być wstawiane przerwy. Wartości podziałki mogą przyjmować dowolne położenie. Ponadto nużące operacje definiowania skali można zautomatyzować, np. wartości dat na skali mogą być tworzone w sposób automatyczny, można również poinstruować STATISTICA, aby wyświetlała tylko co n-tą wartość skali. Wybrane cechy skali można automatycznie zastosować do innych osi. Zauważmy, że wszystkie modyfikacje skali można też wykonywać w STATISTICA Visual Basic .

Powrót na początek

System zarządzania stylami wykresów

Jedną z głównych zalet narzędzi dostosowywania wykresów w STATISTICA jest możliwość automatyzacji i przyspieszenia często powtarzanych operacji. Praktycznie wszystkie dostosowywalne cechy wykresu mogą być zachowywane w postaci stylów (o dowolnych nazwach), a styli tych można używać jako globalnych lub lokalnych ustawień domyślnych. Nawet każde z narzędzi do rysowania może być dostosowywane, aby uniknąć powtarzania tych samych czynności (np. ustawianie wielkości, kolorów, wzorów, skalowania, zabezpieczania), a pełne definicje pojedynczych skal (np. z umieszczonymi przez użytkownika wartościami skali zawierającymi specjalnie sformatowane indeksy dolne oraz pogrubione przedrostki, wzory, formaty, przerwania itp.) lub kompletne zbiory wszystkich skal (dla wykresu) mogą być zachowywane w postaci szablonów nadających się do wielokrotnego użycia i kopiowania oraz wklejania poprzez Schowek jako obiekty użytkownika. Własne definicje użytkownika dotyczące poziomów powierzchni lub warstwic (ze szczegółowymi zakresami wartości, wzorami, kolorami, paletami itd.) mogą być również zachowywane w postaci szablonów nadających się do ponownego zastosowania. Zbiory specyfikacji o bardziej ogólnym charakterze (nowe częściowe lub kompletne style wykresu) mogą być zachowywane jako opcje menu lub opcje na pasku narzędzi (patrz poniżej, rozdział poświęcony skrótom). Dokonane szczegółowe wybory parametrów wykresu mogą być także przekształcane w skróty wymagające pojedynczego klikniecia, poprzez zapisanie ich w postaci makr (rejestrowanych lub edytowanych) i przypisanie ich do przycisków paska narzędzi. Ponadto, własne ustawienia parametrów wykresu mogą być definiowane (i przypisywane do przycisków) przy pomocy STATISTICA Visual Basic).

Korzystanie z myszy

Działanie LEWEGO przycisku myszy. Wszystkie możliwości dostosowywania wykresów są dostępne bezpośrednio na ekranie po kliknięciu odpowiedniego składnika lub obiektu wykresu. W odróżnieniu od kliknięcia PRAWYM przyciskiem myszy (które powoduje pojawienie się menu najczęściej wykorzystywanych okien dialogowych dla danego obiektu, patrz następny akapit), podwójne kliknięcie LEWYM przyciskiem myszy wywołuje najczęściej używane okno dialogowe dla tego obiektu. Pojedyncze kliknięcie LEWYM przyciskiem myszy powoduje wybranie (tj. podświetlenie) obiektu graficznego, który ma być modyfikowany (np. przemieszczany, powiększany, pomniejszany, obracany; patrz poniżej). Jednokrotne kliknięcie punktu danych powoduje wybranie (podświetlenie) wszystkich punktów danych, należących do bieżącej serii, takiej jak podzbiory danych na wielokrotnych wykresach rozrzutu lub na wykresach rozrzutu wielokrotnych podzbiorów (patrz powyżej temat dotyczący Technologii graficznych). Pozostałe operacje przeprowadzane przy pomocy LEWEGO przycisku myszy obejmują rysowanie, osadzanie, zabezpieczanie obiektów, powiększanie, rożne rodzaje eksploracji, przewijanie powiększeń wykresu, obracanie tekstu. Mysz może także być wykorzystana, na wszystkich wykresach, do wyboru odpowiedniej serii danych (lub przywołania wewnętrznego Edytora danych wykresu zawierającego wartości danych; opcja ta jest obsługiwana dla wszystkich wykresów, nawet tych, które wyświetlają pochodne lub wyliczone dane, np. wykresy prawdopodobieństwa.

Działanie PRAWEGO przycisku myszy. Jak w każdym innym miejscu STATISTICA (np. arkuszach danych), kliknięcie prawym przyciskiem myszy w obrębie obiektu powoduje pojawienie się menu podręcznego z operacjami, które mogą być przeprowadzane w odniesieniu do wybranych komponentów lub obiektów wykresu. Funkcja ta pozwala unikać przechodzenia poprzez kolejne poziomy (hierarchie) okien dialogowych gdyż podaje pełną listę najczęściej wykorzystywanych okien. Jeśli klikniemy PRAWYM przyciskiem myszy poza którymkolwiek z obiektów lub komponentów wykresu, pojawi się globalne, podręczne menu dla wykresu, umożliwiające dokonanie wyboru spośród opcji dotyczących całego wykresu.

Ciągłość i precyzja przy przenoszeniu, wyróżnianiu, rysowaniu itd. Jak już wspomniano wcześniej, mysz wykorzystywana jest w STATISTICA do interakcyjnego przeprowadzania na obiektach graficznych operacji takich jak przenoszenie, proporcjonalna i nieproporcjonalna zmiana wielkości, wyrównywanie, obracanie, rozciąganie, wybieranie/podświetlanie, powiększanie, rysowanie itd. Technologia obsługująca te wszystkie operacje w STATISTICA zapewnia przeprowadzanie "gładkich" i precyzyjnych ustawień i korekt. Mogą one być również prowadzone w trybie powiększenia, dla uzyskania dalszej poprawy dokładności. Wykorzystywane są procedury przerysowywania z poprawą rozdzielczości, które służą otrzymywaniu czystych i precyzyjnych wyników niezależnie od wielkości i proporcji okna, stopnia powiększenia (zoom) lub trybu odwzorowania wykresu. Interaktywne operacje z użyciem myszy mogą być też emulowane za pomoca klawiszy ze strzałkami, a kiedy dodatkowo zostanie naciśnięty klawisz CTRL wtedy ruch wykonywany jest najmniejszymi krokami na jakie pozwala rozdzielczośc ekranu.

Powrót na początek

Skróty w interfejsie użytkownika

Tworzenie wykresu. Liczba klinięć myszą wymagana do utworzenia nawet bardzo dopracowanego i szczegółowo dostosowanego do potrzeb wykresu została zredukowana do minimum. A jednak istnieje możliwość dalszej redukcji i uproszczenia niezbędnych operacji poprzez:

definiowanie nowych, kompletnych typów wykresów i dodawanie ich do menu lub przypisywanie ich do przycisków na paskach narzędzi lub do klawiszy skrótu; wykorzystanie wewnętrznego narzędzia przetwarzania wsadowego (umożliwiającego tworzenie i automatyczne drukowanie, zachowywanie lub wstawianie do raportu długich sekwencji wykresów, np. wykresów tego samego typu dla każdej zmiennej z długiej listy zmiennych); wykorzystanie zarejestrowanych lub edytowanych makr do tworzenia wykresów specjalnych (które to makra mogą być następnie przypisane do przycisków pasków narzędzi lub do klawiszy skrótu); określanie wykresów w języku STATISTICA Visual Basic, może obejmować nawet długie sekwencje specjalnie dostosowanych wykresów, wykresów złożonych, rysunków użytkownika, diagramów lub innych obrazów połączonych z danymi lub interaktywnie definiowanych za pomocą interfejsu użytkownika. Procedury te mogą być również przypisane do przycisków na pływających paskach zadań lub do klawiszy skrótu;

Dostosowywanie wykresu do potrzeb. Wygląd domyślnych wykresów w STATISTICA jest bardzo dopracowany, nie bez przyczyny wykresy są definiowane przy pomocy setek ustawień. Układ i wygląd każdego ze składników wykresu może być zmieniany niezależnie od innych. Liczba kliknięć myszą wymagana przeciętnie do utworzenia bardzo dopracowanego i dostosowanego wykresu została zredukowana do minimum. Ponadto istnieje możliwość dalszej redukcji i uproszczenia czynności wykonywanych przez użytkownika poprzez:

wstępnie zdefiniowane przyciski paska narzędzi oferujące bezpośredni (pojedynczym kliknięciem) dostęp do szeregu operacji globalnych, takich jak powiększanie, zmiana obszaru wykresu, marginesów, proporcji, trybu odwzorowania lub jednoczesnych proporcjonalnych zmian wielkości wszystkich czcionek, znaczników itp. na bieżącym wykresie lub też wszystkich czcionek, znaczników itp. na wykresach osadzonych; systemowe lub zdefiniowane przez użytkownika klawisze skrótu; zestaw styli do zmiany globalnych i lokalnych ustawień domyślnych; możliwe jest administrowanie bibliotekami styli standardowych i zdefiniowanych przez użytkownika; łączenie wykresów w celu przeniesienia wszystkich specyfikacji i ustawień z jednego wykresu na drugi; tworzenie obiektów, szablonów i stylów do ponownego wykorzystania, na podstawie określonych fragmentów odpowiedniego wykresu (np. wszystkich definicji skali, łącznie ze sformatowanymi przez użytkownika wartościami skali itd.; wszystkich definicji poziomów i odcieni na wykresie powierzchniowym lub warstwicowym); definiowanie nowych, dostosowanych typów wykresów i ich dodawanie do menu lub przypisywanie ich do przycisków na globalnych lub lokalnych pływających paskach narzędzi, lub do klawiszy dostępu; używanie zarejestrowanych i edytowalnych makr do definiowania określonych typów ustawień parametrów wykresu (makra te mogą być przypisywane do przycisków na globalnych i lokalnych pływających paskach narzędzi lub do klawiszy dostępu); określanie nowych opcji dostosowy w STATISTICA Visual Basic, które mogą obejmować dostosowanie wykresów złożonych, rysunków użytkownika, diagramów. Użytkownik może interaktywnie modyfikować wykres za pomocą własnych okien dialogowych zdefiniowanych przy użyciu interakcyjnego edytora okien dialogowych STATISTICA Visual Basic. Takie określone przez użytkownika opcje dostosowywania (np. umieszczenie etykiety tekstowej "xyz" obróconej o 25° w określonym położeniu na wykresie) można przypisywać do przycisków na globalnych lub lokalnych paskach narzędzi i tworzyć w ten sposób własne "menu" parametrów (można je też przypisywać do klawiszy skrótu).

Tworzenie obrazów zawierających wiele elementów graficznych (Kreator układu wielu wykresów). Kiedy tworzymy obrazy złożone z wielu wykresów zazwyczaj żmudnym zadaniem okazuje się precyzyjne rozmieszczenie i wyrównywanie ich na jednej stronie lub slajdzie i ustawienie ich skalowania. Jeden z Kreatorów STATISTICA został przeznaczony do uproszczenia tego zadania i tak, by wykonać je można było przy minimalnej liczbie kliknięć. Możemy wybierać wykresy ze wszystkich aktualnie otwartych modułów programu STATISTICA lub plików zachowanych na dysku. Następnie dobieramy układ z galerii układów (sugerowanych przez STATISTICA w zależności od liczby obiektów, które wybraliśmy). Możemy także użyć prostych narzędzi do ustawienia skalowania, marginesów, automatycznych tytułów, stopek itp. Po kliknięciu OK STATISTICA utworzy ilustracje z perfekcyjnie rozmieszczonymi wykresami o dobrze dobranych proporcjach. Oczywiście "menu" użytkownika zawierające układy utworzone przy pomocy Kreatora mogą zostać umieszczone na paskach narzędzi w celu ponownego ich użycia.

Powrót na początek

Edytor tekstów grafiki.

Do wykresów STATISTICA może być wstawiana praktycznie nieograniczona ilość tekstu (łącznie z długimi raportami zawierającymi osadzone wykresy). Może to być po prostu tekst lub aktywne obiekty ActiveX, OLE, pliki metafile lub pliki tekstowe. Pojedynczym kliknięciem uzyskujemy dostęp do zintegrowanego edytora tekstu typu WYSIWG, który ma swoje własne, specjalne paski narzędzi i oferuje nie tylko standardowe narzędzia formatowania tekstu (pełne dostosowanie czcionki, wyrównywanie tekstu, obramowanie, tło itd.) lecz także takie opcje jak wstawianie symboli z dowolnego zestawu czcionek (np. liter greckich). Program umożliwia także wstawianie automatycznie aktualizowanych pól, zawierających wzory funkcji dopasowanych do danych, symbole legendy dla określonych wykresów składowych, poziomów dla linii i obszarów warstwic itp. Narzędzie to umożliwia nam ustawianie automatycznie aktualizowanych legend użytkownika oraz wykazów funkcji (np. dla wykresów skategoryzowanych lub wykresów zawierających wiele wykresów składowych). Punkt zakotwiczenia może być korygowany niezależnie od justowania tekstu (np. tekst wyśrodkowany w obrębie swojej ramki może zostać zakotwiczony za pomocą swego prawego dolnego rogu); są też narzędzia do obracania tekstu z przyrostami o 1°, poprzez określenie kąta lub interakcyjne obracanie tekstu na ekranie (kiedy obracamy tekst interaktywnie, poprzez przemieszczanie jego rogu na ekranie, wówczas aktualny kąt obrotu jest wyświetlany w polu wyświetlacza na pasku narzędzi, np. aby umożliwić nam równomierne umiejscowienie wielu etykiet).

Konfiguracja, preferencje użytkownika

Jak już wspomniano wcześniej, dzięki elastycznemu systemowi praktycznie wszystkie ustawienia parametrów wykresu mogą stać się ustawieniami domyślnymi programu (globalnymi lub lokalnymi - dla określonego projektu). Dotyczy to nie tylko wielkości, kolorów, wzorów wypełnienia, styli, tła, skal, czcionek, tytułów itp. niezliczonych szczegółowych składników wykresu lecz także takich globalnych własności jak sposób skalowania i odwzorowania wykresu na obszarze rysunku, marginesy w obrębie okna wykresu, proporcje okna itd. Aby ułatwić ustalanie konfiguracji domyślnych wartości wykresu udostępniono, o czym już też była mowa, możliwość automatycznego "kopiowania" wszystkich ustawień z aktywnego wykresu na style, które mogą być następnie dalej modyfikowane lub zachowywane w postaci wybieralnych wzorców, w specjalnej bibliotece styli wykresu.

Rysowanie i dostosowywanie w trybie interakcyjnym

Nieograniczoną liczbę obiektów można dodawać do każdego wykresu poprzez wszechstronne mechanizmy łączenia i osadzania, a wyczerpujący zestaw narzędzi do tworzenia rysunków dostępny jest w dowolnym momencie pracy z wykresem. Narzędzia te obejmują rysowanie linii, prostokątów, wielokątów, owali, zaokrąglonych prostokątów, łuków itp. jak również specjalne czynności jak rysowanie odręczne edytowalnych obiektów. Użytkownik może także definiować własne style strzałek (o praktycznie dowolnych kształtach) i słupków błędów. Ponadto dostępny jest wygodny edytor tekstu typu WYSIWYG obsługujący tekst składający się z wielu wierszy jak również dysponujący specjalnymi opcjami formatowania (patrz temat Edytor tekstu okna graficznego). Wszystkie narysowane lub zaimportowane obiekty graficzne pozostają "aktywne" i modyfikowalne i zawsze możemy je na rożne sposoby dostosowywać. Wszystkie obiekty możemy interaktywnie zmieniać co do wielkości lub położenia. Możemy również zmieniać kolory obiektów, wzory linii, wzory wypełnienia, grubość linii oraz tło, umieszczać wokół nich ramki, dołączać etykiety itp. Wszystkie możliwości edytowania, cały wybór wzorów wypełnienia i ustawień wielkości, oferowany w STATISTICA (patrz temat Dostosowywanie wykresu), mogą zostać zastosowane do obiektów graficznych użytkownika. Wiele specjalistycznych opcji rysowania i manipulowania obiektami, w stylu programów CAD, zostało udostępnionych dla uzyskania precyzyjnych efektów analitycznych i prezentacyjnych. Na przykład, możemy proporcjonalnie zmieniać wielkość obiektów graficznych STATISTICA, rozciągać je w jednym kierunku lub modyfikować ich kształt, np. poprzez zmianę pojedynczych elementów rysunków odręcznych (np. jeśli rysunek odręczny ma kształt jabłka, możemy rozciągnąć go tak, aby wyglądał bardziej jak gruszka). Ustawienia małych szczegółów mogą być przeprowadzane w trybie powiększania (patrz poniżej). Aby ułatwić rysowanie i budowanie złożonych obiektów możemy korzystać ze Schowka; są też specjalne, wewnętrzne Schowki służące do kopiowania złożonych struktur obiektu w sposób niewidoczny dla użytkownika. Jedno kliknięcie myszą na pasku narzędzi umożliwia nam ustawienie domyślnej kolejności dla każdego obiektu graficznego użytkownika (by np. wyciągnąć ukryty obiekt na wierzch). Umożliwia nam to również osiąganie specjalnych efektów prezentacyjnych (np. możemy eksperymentować z dodawaniem rożnych rodzajów pełnego lub niepełnego tła dla istniejącego wykresu) lub realizacje specjalnych celów analitycznych (np. możemy wstawić element jednego wykresu "pod" innym dla ich porównania). Wybór tych i innych właściwości rysunkowych systemu STATISTICA został tak zaprojektowany, aby użytkownik nie potrzebował specjalistycznych programów do tworzenia prezentacji graficznych.

Powrót na początek

Rysowanie w trybie powiększenia, specjalne działania myszy,
wyrównywanie obiektów, dostosowywane "przyciąganie do siatki"

Rysowanie i manipulowanie obiektami na ekranie oraz dokonywanie zmian ich styli i atrybutów jest tak proste jak przesuwanie myszy. Podręczne menu powiązane z obiektami (i przywoływane kliknięciem PRAWYM przyciskiem myszy w obrębie obiektu, patrz poniżej) przyspiesza dostęp do narzędzi dostosowywania. W dowolnym momencie rysowania (np. rysunku technicznego) możemy przełączyć się na tryb powiększenia i rysować pod "szkłem powiększającym" dla uzyskania lepszej dokładności przy pracy z małymi obiektami. Poprzez wykorzystanie narzędzia ustawiania obszaru (dostępnego przez naciśnięcie przycisku na pasku narzędzi) możemy również przejść do przewijania obszaru wykresu w trybie powiększenia i precyzyjnie badać wykres pod szkłem powiększającym (albo raczej pod mikroskopem). Możemy w sposób interaktywny rozciągać nie tylko cały wykres (opcjonalnie zachowując jego proporcje) lecz również wybiórczo dodawać obszar w obrębie dowolnego marginesu (np. dla osadzonych obiektów, komentarzy itp.). Specjalne narzędzie ułatwia dokładne rozmieszczanie obiektów (w stosunku do stałych współrzędnych okna lub w jednostkach dynamicznej skali wykresu). Istnieje także możliwość wykorzystania dostosowywalnej własności "przyciągania do siatki". Dostęp do niej może być włączany lub wyłączany przy pomocy klawiszy skrótu (wyświetlanie aktualnej siatki wyrównywania może być także przełączane poprzez naciskanie klawisza dostępu).

Jakość wyświetlanej grafiki, rozdzielczość, czcionki.

STATISTICA oferuje najwyższą jakość i precyzję grafiki możliwą przy aktualnie dostępnym sprzęcie. W rzeczywistości program generuje obrazy graficzne wewnętrznie z wyższą rozdzielczością niż rozdzielczość dostępna w większości istniejących urządzeń wyjściowych. Obsługiwane są wszystkie skalowane czcionki oraz zbiory symboli. W przypadku wszystkich obrazów trójwymiarowych, czcionki są przekształcane na odpowiednie płaszczyzny trójwymiarowej przestrzeni i stosownie do trójwymiarowej perspektywy wybieranej przez użytkownika (możemy również wybierać czcionki, które nie podlegają przekształcaniu). W celu otrzymania najwyższej jakości trójwymiarowych przekształceń czcionek wykorzystano specjalną, własną technologię. Również czcionki uzależnione od możliwości sprzętu (np. postscriptowe) mogą być wykorzystywane na wykresach i przekształcane w trójwymiarowej perspektywie. Każda wstępnie zdefiniowana kategoria wykresów cechuje się oddzielnie zaprojektowanym zbiorem skoordynowanych co do wielkości i dynamicznie ustawianych etykiet, tytułów i legend, przy tym których wielkość można łatwo zmieniać a ich treść edytować.

Powrót na początek

Zapisywanie i eksportowanie wykresów.

Wszystkie wykresy mogą być zapisywane w aktywnych dokumentach graficznych STATISTICA (obiektach ActiveX), które można publikować w Internecie, osadzać w dokumentach innych aplikacji jako bezpośrednio edytowalne obiekty itp. Dokumenty graficzne STATISTICA zawierają nie tylko wykresy (łącznie z wszystkimi ustawieniami, rysunkami, osadzonymi obiektami, odniesieniami do połączonych plików zewnętrznych, połączeniami ze zbiorami danych itd.), ale również odpowiednie zbiory danych, dzięki czemu umożliwiają użytkownikowi kontynuowanie interaktywnej graficznej analizy danych (eksplorację, dopasowywanie, wygładzanie, obracanie, zmianę kategoryzacji i definicji podzbiorów edycję danych i wszystkich obiektów występujących na ekranie). Wszystkie wykresy mogą również być zachowywane w różnych formatach plików graficznych, umożliwiając wymianę ilustracji z innymi aplikacjami graficznymi bez korzystania ze Schowka. obsługiwane są pliki w formatach JPG, PNG, metafile środowiska Windows (WMF), niezależne od sprzętu pliki bitmapowe (BMP), pliki postscriptowe (EPS) i inne.